
Beton Delme Eskişehir, Vema Teknik'in hizmet markasıdır. Tesisat hatlarının betondan geçişi için Eskişehir'de, hem süren şantiyelerde hem de kullanımda olan binalarda delik açarız: sprinkler ve yangın hattı, havalandırma kanalları, kablo tavaları ve bara geçişleri, tavana açılan askı ve dübel delikleri, radye ve kalın perdeden geçen uzun delikler.
Bu sitede iş, delik açılan yapı elemanı ve oradan geçen hat üzerinden anlatılır. Bu site şantiye şefleri, tesisat ustabaşları ve saha koordinatörleri için yazıldı. Aşağıda bir delik listesinin bize ulaştığı andan son deliğin temizlenmesine kadar sahada neyi hangi sırayla yaptığımızı bulacaksınız.
Delik listesiyle çalışmak
İşe mekanik ve elektrik ekiplerinin delik listesiyle başlarız. Listede kat, eleman türü, delik adedi ve ölçüsü bulunur; işaretli planın ya da paftanın fotoğrafı da yeterlidir. Keşifte bu listeyi sahada nokta nokta görür, elemanın kalınlığını ve noktaya erişimi kontrol ederiz. Keşif ücretsizdir.
Listede her hat kendi satırında durur: kanal deliğinde dış ölçü ve yalıtım (havalandırma kanalı), tava geçişinde yedek pay (kablo tavası ve bara), askı deliğinde dübel föyü (tavan askı ve dübel) ayrıca yazılır.
Listeyi hazırlarken en sık atlanan bilgi, deliğin hangi yüzden açılacağıdır. Döşemede üstten mi alttan mı, perdede hangi odanın tarafından girileceği belli değilse keşifte bunu birlikte seçeriz; çünkü makinenin bağlanacağı yüzeyde yer, prize ve suya yakınlık işin akışını belirler. Alttan delinen tavanda makine baş üstünde çalışır, suyun ve parçanın kontrolü zorlaşır; mümkünse üstten girmeyi tercih ederiz. İkinci sık eksik, borunun ya da kanalın deliğe kılıfla mı yoksa çıplak mı gireceğidir. Kılıf varsa delik onun dış ölçüsüne göre seçilir; bunu sonradan öğrenmek, açılmış bir deliği büyütmek demektir.
Döşeme, perde ve kiriş
Aynı çaptaki iki delik, açıldığı elemana göre bambaşka bir iş olabilir. Döşemede makine sehpayla zemine bağlanır ve düşey deler; asıl dikkat edilen, alttaki katta suyun ve karot parçasının nereye düşeceğidir. Perdede makine duvara yatay bağlanır; yükseklik arttıkça iskele ya da platform gerekir ve bu keşifte konuşulur. Kirişte ise delik yalnız ölçüyle değil konumla da sınırlıdır: gövdenin neresinden geçileceği, alt ve üst donatıya ne kadar yaklaşılacağı proje sahibinin onayına bağlıdır (kirişten tesisat geçişi).
Asmolen döşemede dolgu bloğu ile beton diş yan yana durur; delik dişe denk gelirse işin niteliği değişir, bu yüzden dişlerin yerini önce buluruz (asmolen döşemede delik). Radye ve kalın perdede delik uzar, karot parçası ağırlaşır ve çıkarma işi ayrıca planlanır (kalın kesitte beton delme).
Bazı döşeme ve kirişlerde betonun içinde gergi halatları bulunur. Bu halatlardan biri kesilirse eleman taşıma gücünü kaybedebilir; sonuç sıradan bir donatıyı kesmekle kıyaslanamaz. Öngermeli olduğu bilinen ya da şüphelenilen bir elemanda halat planı görülmeden delmeye başlamayız. Planı yapının mühendisi ya da gergi işini yapan firma verir; biz o plana göre işaretler, taramayla karşılaştırır, halatlardan uzak kalan noktada çalışırız. Plan bulunamıyorsa o noktayı delmeyiz ve durumu ekibe yazılı olarak bildiririz.
Tarama ve işaret
Delik yerlerini aks ve kottan işaretler, delmeye başlamadan tarama cihazıyla tararız; bulunan demir hatları yüzeye çizilir (donatı taraması). Eski boya ya da sıva işaretlerine güvenmeyiz; işaret, ekiplerin elindeki güncel planla karşılaştırılarak konur.
Tarama her yerde aynı netlikte sonuç vermez. Sık örülmüş donatıda, kalın kesitin derinindeki demirde ya da üstünde metal bir levha bulunan yüzeyde okuma zayıflar. Böyle bir noktada cihazın gösterdiğini kesin bilgi gibi sunmayız; ekibe durumu söyler, gerekirse noktayı birkaç santim kaydırmayı öneririz. Kaydırma hattın güzergâhını etkiliyorsa karar yine o hattın ekibindedir.
Aynı tavanda birden fazla ekip
Bir koridor tavanında sprinkler, havalandırma ve elektrik hatları sık sık aynı kirişi ya da aynı perdeyi geçer. İki hattın deliği aynı noktaya düştüğünde bunu delmeden önce ilgili ekiplerle birlikte konuşur, hatların sırasını ve aradaki payı netleştiririz. Kirişte ya da iki deliğin arasında kalan betonda yapısal bir karar gerekiyorsa bu kararı statik projeyi hazırlayan mühendis verir.
Çakışma çoğu zaman paftada görünmez; her ekip kendi çizimine bakarak doğru yeri işaretlemiştir, sorun ancak iki işaret yan yana gelince ortaya çıkar. Bu yüzden bir katın bütün deliklerini tek seferde görmek isteriz. Parça parça gelen listede, ilk gün açılan deliğin ertesi gün başka bir hattın önüne düştüğü anlaşılabilir (delik çakışması). Geniş bir kanal açıklığı tek delikle karşılanamıyorsa yan yana deliklerle nasıl ilerlendiği de ayrıca planlanır (dikdörtgen kanal için yan yana delik).

Yangın bölmesinden geçen hat
Hat bir yangın bölmesinden geçiyorsa delik açıldıktan sonra çevresinin kapatılması da bizim işimizdir. Malzemeyi ve detayı, delikten geçen hattın türü ile mimari projede o duvar ya da döşeme için yazılan koşul belirler; plastik bir hattın, çelik bir hattın ve bir kablo grubunun kapatılışı birbirinden ayrılır. Bu ihtiyacı listeye baştan yazarsanız delik ölçüsünü kapatma detayına göre seçeriz (sprinkler ve yangın hattı).
Kullanımdaki binada delme
Dolu bir binada iş yalnız delikten ibaret değildir. Karot suyla çalışır; çamurlu suyu delik ağzında toplar, makinenin çevresini örtüyle korur, geçiş yollarını açık tutarız. Gürültülü bölümleri binanın yönetimiyle konuşulan saatlere yerleştiririz. Eski tesisat sökülüp yenisi takılırken hangi deliğin önce açılacağı, hatların kapanma sırasına bağlıdır (kullanımdaki binada tesisat yenileme). Dökülmüş betonda unutulan bir kılıfın yerine sonradan açılan delik de çoğunlukla bu koşullarda yapılır (unutulan kılıf).
Sahadan istediklerimiz
Ekip sahaya makine, sehpa, ankraj malzemesi, su toplama aparatı ve temizlik ekipmanıyla gelir. Şantiyeden beklediğimiz birkaç şey ise işin hızını doğrudan etkiler. Çalışılacak katta topraklı bir elektrik prizi ya da şantiye panosundan alınabilecek bir hat gerekir. Karot makinesi soğutma için su kullandığından yakında bir musluk ya da bidon dolduracak bir nokta işimizi kolaylaştırır; katta su yoksa suyun nereden ve nasıl taşınacağını keşifte birlikte belirleriz. Ağır makineyi üst katlara çıkarmak için yük asansörü ya da vinç sırası varsa günü ona göre ayarlarız.
Bir de sahada soru sorabileceğimiz bir kişi isteriz. Delerken plandakiyle uyuşmayan bir şey çıktığında, örneğin bir noktanın altında beklenmeyen bir boru ya da kablo göründüğünde, işi durdurup kime haber vereceğimizi bilmek isteriz. Bu kişi çoğu zaman tesisat ustabaşı ya da şantiye şefidir; adını ve telefonunu teklif aşamasında not ederiz.
Delik açıldıktan sonra
Delik çıkış yüzüne yaklaşırken baskıyı azaltırız; aksi hâlde karşı yüzde beton parça hâlinde kopar ve tavanda ya da perdenin öbür tarafında kırık bir kenar kalır. Görünür yerdeki bir tavanda bu kenar sonradan sıva ve boya işi doğurur, o yüzden çıkış tarafını delmeden önce kontrol ederiz. Her delikten çıkan karot parçası ve çamur, o noktadan ayrılmadan toplanır. Delik listesinde her satırın yanına açıldığını, ölçüsünü ve varsa notu yazarız: tarama sırasında kaydırılan nokta, demire rastlanan yer, erişim yüzünden ertelenen delik. Böylece listenin son hâli, sahada gerçekte ne olduğunu gösterir ve sonradan gelen ekip aynı noktayı yeniden sormak zorunda kalmaz.
Teklif, garanti ve belgeler
Teklif keşiften sonra yazılı verilir; işçilik garantisi de yazılıdır. Sahadaki ekibimiz sigortalıdır. Şantiyenin istediği belgeler keşifte gösterilir. Çalışma saatlerimiz hafta içi ve cumartesi günleridir; bu saatlerin dışında da telefon hattımız açıktır.
Teklifte delikler eleman ve ölçüye göre satır satır yer alır; yüksekte çalışmak için iskele veya platform gerekecekse o kalem de teklifte ayrı satırdır. Liste iş sırasında değişirse eklenen delikler için ek teklif verilir, açılmış deliklerin kaydı değişmez. Şantiyeye girişte istenen kimlik, sigorta ve iş güvenliği evraklarını işe başlamadan önce sizin ekibinize iletiriz.
Adres ve iletişim
Ofisimiz Tepebaşı'ndadır; açık adres, telefon ve WhatsApp hattı bu sayfadaki iletişim kutusunda yer alır. Keşif için il içindeki bütün ilçelere gidiyoruz. İlçe bazında yaptığımız işleri Tepebaşı ve Odunpazarı sayfalarında ayrıca anlattık. Delik listenizi iletişim sayfasından ya da WhatsApp ile gönderebilirsiniz.
Kısa sorular
Listemiz henüz tamamlanmadı, keşfe gelir misiniz?
Gelir. Tamamlanan katları birlikte görür, eksik kalan satırlar için hangi bilginin gerektiğini keşifte not ederiz. Kalan katların listesi geldiğinde ikinci bir keşif gerekip gerekmediğine birlikte karar veririz.
Delik yerini siz mi belirlersiniz?
Hayır. Yeri hattın ekibi belirler; biz işareti planla karşılaştırır, tarama sonucuna göre gereken kaydırmayı ekiple konuşuruz.
Yalnız birkaç askı deliği için de çalışır mısınız?
Evet. Küçük bir liste de aynı biçimde keşfedilir ve yazılı teklifle başlanır. Dübel föyünde yazan delik çapını ve derinliğini listeye eklerseniz ekipmanı ona göre hazırlar, sahada ölçü aramakla vakit kaybetmeyiz.
