
Eskişehir karot işlerinde bizim payımıza düşen kısım çoğunlukla tesisat geçişleridir: yangın hattının kolonu, havalandırma kanalı, kablo tavası ve baranın döşemeden, perdeden ya da kirişten geçtiği delikler. Bu deliklerin ölçüsünü geçecek hat, yerini ise betonun içindeki demir ve aynı tavanda çalışan öteki ekiplerin işaretleri belirler. Makine ancak bu üçü netleşince kurulur.
Karot ucunun betonda bıraktığı iz
Karot, ucunda elmas segmentler bulunan boru biçimli bir matkapla yapılan delmedir. Uç dönerken betonu yalnız çevresinden keser, ortada kalan silindir parça bütün olarak dışarı alınır. Kırarak açılan delikten farkı, kenarın düzgün ve çatlaksız kalmasıdır. Kılıf, manşet ya da yangına dayanıklı dolgu bu düzgün cidara oturur.
Segmentler betonla birlikte rastladıkları demiri de keser. Bu, karotun hem avantajı hem dikkat isteyen yanıdır: delik donatı yüzünden yarıda kalmaz, ama yanlış noktada açılırsa taşıyıcı bir çubuk da kesilmiş olur. O yüzden karotta asıl iş, makine çalışmadan önce deliğin yerini doğru seçmektir.
Uç genelde suyla soğutulur. Su hem segmentin ısınmasını önler hem tozu bağlar. Döşemede bu suyun nereye aktığı ve delik bitince alttan düşecek parçanın nereye ineceği, makine kurulmadan konuşulur.
Döşemede düşey, perdede yatay kurulum
Döşeme deliğinde makine bir sehpaya bağlanır ve sehpa betona dübelle sabitlenir. Ray dik durmazsa uç eğik ilerler; üst yüzde doğru yerde başlayan delik alt yüzde kayar. Alt katta delik ekseninin altına düşen alan boşaltılır, gerekiyorsa parçayı tutacak bir düzen kurulur.
Perde ve kirişte makine yana yatırılır. Burada en sık karşılaşılan durum, iki yüzün farklı mahallere bakmasıdır: bir yüz koridordur, öbürü şaft ya da teknik oda. Eksen iki yüzde ayrı ayrı işaretlenir, öteki tarafta kablo, pano ya da kaplama varsa o yüz de delmeden önce görülür.
Sabitleme dübeli için açılan delik de bir deliktir. Görünür kalacak bir yüzdeyse ya da taşıyıcı bir elemandaysa yerini asıl delikle birlikte seçeriz; iş bitince bu küçük delikler de kapatılır.
Hat hat Eskişehir karot işleri
Karot gerektiren geçişlerin çoğu üç hatta toplanır. Her birinde deliğin yerini başka bir şey belirler.
Yangın hattı kolonu ve branşlar
Yangın hattının ana kolonu şaftta kat kat aşağı iner ve her katta döşemeyi aynı eksende geçer. En üst kattaki delik, altındaki bütün deliklerin yerini belirler; eksen en üstte ve en altta ayrı ölçülür. Kolon deliklerini ve kat branşlarını sprinkler ve yangın hattı geçişleri içinde ayrıca ele aldık. Katlarda branşlar tavana yakın ilerler, kirişe geldiğinde ya altından dolaşır ya da kirişten geçer; hangisinin seçileceği kirişin derinliğine ve tavan kotuna bağlıdır.
Havalandırma kanalı ve şaft
Havalandırma kanalı ve şaft delikleri çoğu binada en iri karotlardır. Yuvarlak kanal tek delikle geçer; dikdörtgen kanalda açıklık yan yana delikle ya da kesimle çıkarılır. Kanalın etrafına gelecek yalıtım ve yangın damperi payı, deliğin ölçüsüne baştan eklenir. Şaft tabanında ise delik, alttaki makine dairesinin tavanına denk gelir; parça oraya düşmeden alınır.
Kablo tavası, bara ve zayıf akım
Elektrik tarafında delik, tava genişliğinden ve ileride eklenecek kablo için bırakılan yedek paydan çıkar; kablo tavası ve bara geçişleri için de ölçü aynı mantıkla alınır. Enerjili bir hattın yanında delinecekse hattın durumu elektrik sorumlusundan öğrenilir, su ve titreşim o noktada ayrıca konuşulur. Zayıf akım hatları genelde küçük çaplı ve sayıca çok deliktir; bunlar tek tek değil, kat kat liste hâlinde işaretlenir.

Üç ekibin aynı koridor tavanında buluşması
Koridorlarda üç hat çoğu zaman aynı kirişin önüne gelir: yangın hattının branşı, elektrik tavası ve havalandırma kanalı. Her ekip kendi paftasına göre işaret koyar; işaretler tavanda yan yana durduğunda iki deliğin arasında çok az beton kaldığı görülür. Karot deliği iri olduğunda bu sorun daha erken çıkar.
Böyle bir noktada iki yol konuşulur. Ya hatlardan biri kot değiştirip kirişin altından dolaşır ya da delikler aralarında yeterli beton kalacak şekilde yeniden dizilir. Delikler arasındaki aralığı ve kirişte nereden geçilebileceğini statik projeyi hazırlayan mühendis belirler. Biz o koridordaki bütün işaretleri tek bir çizim üzerinde toplar, ekiplerle tavanın altında birlikte bakarız.
Hangi deliğin önce açılacağı da bu buluşmada belli olur. Genişliği henüz kesinleşmemiş bir tavanın yanına önce iri bir karot açılırsa, elektrikçiye kalan yer daralır. İki hattın tam aynı noktaya düştüğü durumda izlediğimiz sırayı delik çakışması yazısında anlattık.
Demirin yerini bulmak
Vema Teknik ekibinde donatı tarama cihazı var. Karot açılacak noktanın çevresini tarar, çubukların geçtiği hatları yüzeye çizeriz; donatı taraması ve delik işaretleme bu işin tamamını kapsar. Delik çoğu zaman birkaç parmak kaydırılarak iki çubuğun arasına alınabilir. Kayan deliğin hattın güzergâhına uyup uymadığına da tesisat ekibiyle birlikte bakılır.
Tarama bir yardımcıdır, kesin bir fotoğraf değildir. Sık donatılı bir kesitte, üst üste binen çubuklarda ya da çok derinde kalan demirde cihazın okuması zayıflar. Bunu keşifte açıkça söyleriz. Taşıyıcı bir çubuğa denk gelen deliğin yeri ve ölçüsü, statik projeyi hazırlayan mühendisin kararıyla belirlenir.
Asmolen ve nervürlü döşemelerde durum biraz farklıdır: dolgu bloğunun olduğu yerde delik kolay ilerler, dişe denk gelen delik ise kirişçik gibi davranan bir elemanı keser. Bu döşemede önce dişin yeri bulunur, delik mümkünse dolgu bloğunun üstüne alınır.
Radye ve kalın perdede uzun karot
Bodrumda radye, kalın perde ya da makine dairesindeki kalın döşeme, karotun boyunu uzatır. Uç tek seferde öbür yüze ulaşmaz; uzatma tüpleriyle ilerlenir. Delik derinleştikçe eksen kaçmaya, uç sıkışmaya daha yatkındır. Bu yüzden ray sağlam betona boşluksuz oturtulur, iki yüzde de eksen işaretlenir ve ilerleme hızı kesite göre ayarlanır.
Kalın kesitte beton delme işinde karot parçası da ağırdır. Parçanın delikten nasıl alınacağı, kaldırma için hangi aracın kullanılacağı ve dar bir bodrumda nereye konacağı baştan düşünülür.
Bölmeden geçen deliğin kapatılması
Bazı karotlar yangın bölmesi sayılan bir döşemeden ya da duvardan geçer; bu eleman yangının bir kattan ötekine, bir mahalden yanındakine yürümesini kesmek için oradadır. Boru, kanal ya da tava yerine oturduktan sonra deliğin çevresinde kalan aralığı yangına dayanıklı malzemeyle de biz kapatırız. Hangi malzemenin kullanılacağını geçen hattın cinsi ve projede o bölme için istenen şart belirler. Bu noktalardaki deliği, kapatma aralığını da hesaba katarak açarız.
Karotun yetmediği yerler
Karot yuvarlak delik açar. Köşeli ve geniş bir açıklık gerektiğinde karot yalnız köşelerde ve başlangıç deliğinde kullanılır, açıklığın kendisi kesimle çıkarılır; bunun için Eskişehir beton kesme sayfasına bakabilirsiniz. Askı ve konsol bağlantısı içinse küçük çaplı delik ve yapıştırıcı yeterlidir; o iş Eskişehir kimyasal ankraj sayfasında anlatılıyor. Tavandaki seri askı delikleri de karot değil, ayrı bir delme işidir.
Eskişehir'de şantiyede ve kullanımdaki binada
Eskişehir büyükşehirdir. İl merkezi Odunpazarı ve Tepebaşı ilçelerinden oluşur; ilin geri kalanı çevre ilçelere yayılır. Merkezdeki işlerin önemli kısmı bu iki ilçededir; kendi sayfaları Odunpazarı beton delme ve Tepebaşı beton delme. Çevre ilçelerdeki işler için de keşfe çıkarız.
Kaba inşaatı süren bir şantiyede karot genellikle tesisat güzergâhı kesinleştikten sonra, ekiplerin delik listesiyle yapılır. Dökülmüş betonda unutulan bir kılıfın yerine sonradan geçiş açmak da sık karşılaştığımız bir iştir. Kullanımdaki bir binada ise sıra başka kurulur: su, toz ve gürültünün hangi mahali etkileyeceği, alt katın boşaltılıp boşaltılamayacağı önceden konuşulur.
Eskişehir kışları soğuk geçer. Açık ya da ısıtılmayan bir şantiyede soğutma suyunun hortumda donmaması ve döşemede biriken suyun buz tutmaması için önlem alınır; kapalı ve ısıtılan mahalde bu sorun çıkmaz.

Delik listesinde bulunması gerekenler
Keşfi kısaltan şey iyi hazırlanmış bir listedir. Her ekibin kendi deliklerini aynı biçimde yazması, koridorda çakışan işaretleri masada görmeyi sağlar. Listede her delik için şunlar bulunsun:
- Deliği isteyen hat: yangın, havalandırma, elektrik ya da zayıf akım.
- Delinecek eleman: döşeme, perde, kiriş ya da şaft duvarı.
- Yer: en yakın aks çizgisinden ölçü ve tavan ya da döşeme kotu.
- Geçecek borunun, kanalın veya tavanın dış ölçüsü ve bırakılacak pay.
- Deliğin bir yangın bölmesinden geçip geçmediği.
Liste eksikse sorun değil; keşifte eksik kalan satırları ekiplerle birlikte tamamlarız. Ama paftada görünmeyen bir değişiklik olduysa, örneğin bir kanal güzergâhı sahada kaydırıldıysa, bunu bilmemiz işaretlemeyi baştan doğru yapmamızı sağlar.
Keşif ve yazılı teklif
Elinizde bir delik listesi ya da tesisat paftası varsa onu gönderin. Keşif ücretsizdir; sahada her deliğin yerine, geçtiği elemana ve çevresine bakarız. Teklif yazılı verilir, işin sonunda yazılı garanti verilir. Ekibimiz sigortalıdır, gerekli belgeleri keşifte gösteririz. Telefon hattımız 7/24 ulaşılabilir durumdadır.
Ücretin neye göre değiştiğini merak ediyorsanız Eskişehir karot fiyatları sayfasına, firma seçerken nelere bakılacağı için Eskişehir karot firması sayfasına göz atabilirsiniz.
Kısa sorular
Karot sırasında bina sallanır mı?
Karot, kırıcı gibi darbeyle çalışmaz; uç döner ve betonu keser. Bu yüzden titreşim azdır, en çok makinenin kurulduğu noktada hissedilir. Yanında hassas bir cihaz ya da çalışan bir hat varsa bunu baştan söylemeniz yeterli.
Delik ölçüsünü siz mi belirliyorsunuz?
Hayır. Deliğin ölçüsü geçecek borunun, kanalın ya da tavanın dışından alınır; üstüne kılıf veya yalıtım için bırakılacak pay eklenir. Bu rakamları ilgili tesisat ekibi verir. Biz o ölçüye uyan ucu seçer ve deliği açarız.
Delikten çıkan beton parçası ne olur?
Çıkan silindir parçalar çalışma alanından toplanır. Şantiyenin moloz düzeni varsa oraya bırakılır; kullanımdaki binada ise nereye bırakılacağı keşifte konuşulur.
Bu bölgede sunulan hizmetler
- Sprinkler ve Yangın Hattı Geçişleri İçin Beton DelmeSprinkler ana hattı, branşları ve yangın dolabı hattının döşeme, perde ve şafttan geçişi için açılan delikler; hat kotu ve kılıf payı kararları.
- Havalandırma Kanalı ve Şaft Geçişleri İçin DelikHavalandırma, egzoz ve taze hava kanallarının döşeme, perde ve şaft geçişleri için karotla açılan delikler; delik ölçüsü, şaft ekseni ve karot parçasının indirilmesi.
- Kablo Tavası, Bara ve Zayıf Akım Geçişleri İçin DelikKablo tavaları, bara kanalları ve zayıf akım hatlarının perde, döşeme ve pano odası duvarlarından geçişi için açılan delikler.
- Tavanda Seri Delik: Tesisat Askıları ve Dübel DelikleriTesisat askıları, sprinkler askıları ve tava taşıyıcıları için beton tavana çok sayıda dübel deliği açılması.
- Kalın Kesitte Beton Delme: Radye, Perde ve Kalın DöşemeRadye temel, kalın perde ve kalın döşemelerde pompa, jeneratör ve ana dağıtım hatlarının geçişi için uzatmayla ilerleyen uzun delik açılması.
- Donatı Taraması ve Delik Yeri İşaretlemeDelik listesindeki yerlerin delmeye başlamadan cihazla taranması, bulunan demir hatlarının beton yüzeyine çizilmesi ve delik merkezinin aks ve kottan işaretlenmesi.
