
Eskişehir filiz ekme işleri bize çoğunlukla tesisat tarafından gelir: teknik katta bir pompa ya da fan için dökülecek beton kaide, hatlar yerleşince kapatılacak bir şaft parçası, havalandırma kanalı için açılmış büyük boşluğun çevresine eklenen yeni kiriş. Her birinde iki şeyi aynı anda düşünürüz: demirin eski betona sağlam tutunması ve aynı döşemede, aynı perdede çalışan mekanik ile elektrik ekiplerinin delik yerlerine takılmaması. Eskişehir'deki şantiyelerde filiz ekimi, hat ekipleriyle birlikte planlandığında en az sürprizle biter.
Filiz ekme nedir, eski betona nasıl bağlanır?
Filiz ekme, sertleşmiş betona delik açıp içine nervürlü demir yerleştirme ve demiri kimyasal harçla deliğe yapıştırma işidir. Böylece sonradan dökülecek elemanın donatısı, yıllar önce dökülmüş betonla bağ kurar. Kalıp bu demirlerin etrafına kurulur, yeni beton onları içine alır.
Uygulamanın kendisi dört hareketten oluşur: delmek, deliğin tozunu almak, harcı dipten başlayarak basmak, demiri döndürerek itmek. Sonuç ise en çok ikinci harekete bağlıdır. Tozu alınmamış delikte harç betona değil toza yapışır ve demir yükte sıyrılır. Demirin çapını, gömülme boyunu ve aralığını statik projeyi hazırlayan mühendis belirler; biz bu ölçüleri betona aktarırız.
Benzer görünen ama ayrı bir iş de kimyasal ankrajdır. Orada deliğe demir yerine dişli çubuk ya da saplama girer ve bir çelik parçayı betona tutturur. Tesisatta ikisi sık sık yan yana çıkar; askı ve konsolları betona sabitlerken Eskişehir kimyasal ankraj uygulamasına geçeriz.
Eskişehir'de teknik kat ve çatı kaidesi için filiz ekme
Pompa grubu, klima santrali, fan ya da jeneratör çoğu zaman döşemenin üstüne doğrudan oturtulmaz; altına yükseltilmiş bir beton kaide dökülür. Kaide yeni bir elemandır, döşeme ise mevcut. İkisi arasındaki bağı filizler kurar. Mekanik ekip kaidenin yerini cihazın bağlantı yönüne göre seçer, filizlerin sayısını ve dizilişini ise projedeki detay belirler.
Kaide yerinde biz önce döşemenin içine bakarız. Teknik katlarda döşemeye gömülü elektrik boruları, eski kılıflar ve alttaki katın tavanına inen askı dübelleri sık bulunur. Delik bu boruların birini bulduğunda iki sonuç olur: boru kesilir ya da delik yarıda kalır. Ekibimizdeki tarama cihazıyla kaide alanını delmeden önce tarar, bulunan demiri ve boruyu yüzeye işaretleriz. Cihazın hangi derinliğe kadar güvenilir sonuç verdiğini donatı taraması ve delik işaretleme başlığında açtık.
Çatıdaki kaidelerde bir şey daha konuşulur: su yalıtımı. Filiz delikleri yalıtımın altındaki betona iner. Yalıtımın nasıl açılıp yeniden kapatılacağı, yalıtım ekibiyle filizden önce kararlaştırılır.

Şaft kapatmada filiz ekme sırası
Bazı şaftlar inşaatta hat sayısından geniş bırakılır. Kolonlar, kanallar ve kablo tavaları yerine oturduktan sonra artan kısım kapatılır ve kapatma için şaftın kenarındaki mevcut döşemeye ya da kirişe filiz ekilir. Yeni döşeme parçası bu filizlere bağlanarak dökülür.
Burada sıra önemlidir. Filiz, hatlar şafta indikten sonra ekilir; çünkü kenar boyunca dizilen delikler hattın kelepçesine, kılıfına ya da yangın hattının dirseğine çok yakın düşebilir. Hattı sonra indirmeye kalkarsanız filizler yolu daraltır. Kapatılan parçadan sonradan bir hat daha geçecekse onun kılıfı da kalıba şimdi konur; betonu dökülmüş yeni parçayı tekrar delmek, yeni dökülen elemanda gereksiz bir iş açar. Şaft döşemesinden kanal ya da boru indirmek için açılan deliklere havalandırma kanalı ve şaft delikleri altında değindik.
Büyük kanal boşluğunun çevresine eklenen kiriş
Mevcut bir döşemede havalandırma kanalı ya da baca için büyük bir boşluk açılması gerekirse, mühendis çoğu zaman boşluğun kenarına yeni bir kiriş ya da çerçeve ister. Boşluk önce kesilir, ardından kesim yüzüne ve çevredeki döşemeye filizler ekilir, en son yeni eleman dökülür. Boşluğun kendisini tel ya da disk ile açtığımız Eskişehir beton kesme işi bu aşamanın ilk adımıdır.
Kesim yüzüne filiz ekmek düz döşemeye ekmekten farklıdır. Delik kesimin hemen yanına düşer, beton kenarda daha incedir ve kesilen donatıların uçları yüzeyde görünür. Filiz bu uçların arasına yerleştirilir; projedeki nokta bir çubuğun tam üstüne geliyorsa konum kendi kafamıza göre kaydırılmaz, mühendise sorulur.
Perdeye eklenen duvar ve önündeki kablo tavası
Elektrik odası, pano odası ya da yangın pompası dairesi büyütülürken mevcut perdeye yeni bir betonarme duvar bağlanabilir. Bu tür perdelerin önünden genellikle kablo tavası, bara ya da yangın hattının bir branşı geçer. Filiz delikleri perdenin bu yüzüne açılacağı için hat ya geçici olarak sökülür ya da makine hattın arasından kurulabilecek mi diye yerinde bakılır.
Enerjili tavanın hemen yanında delme yapılırken karot ya da matkap suyu tavaya akmamalıdır. Kuru delme mümkünse o seçilir, değilse su toplanarak çalışılır. Tava ve bara için duvarda açılan geçişlerin ölçü ve yangın kapatma ayrıntısı kablo tavası ve bara geçişleri içinde yer alıyor.
Filiz dizisi ile geçiş deliği aynı noktaya düşerse
Bizim işimizde en sık karşılaştığımız çakışma budur. Yeni dökülecek elemanın filizleri pafta üzerinde düzenli bir dizi hâlinde durur; tesisat ekibinin istediği geçiş deliği de aynı bölgeye işaretlenmiştir. İkisi aynı yere düştüğünde hangisinin kayacağı belli olmalıdır.
- Filizin yeri taşıyıcı detaydan gelir. Kaydırılması gerekiyorsa yeni konumu mühendis verir.
- Geçiş deliğinin yeri hattın güzergâhından gelir. Çoğu zaman hat ekibi deliği bir miktar kaydırarak dizinin arasından geçebilir.
- Kaydırma mümkün değilse geçiş, yeni elemanın içinden bir kılıfla verilir ve kılıf beton dökülmeden kalıba bağlanır.
Bu kararı vermenin en kolay yolu, filiz noktalarını ve geçiş deliklerini tek bir işaretleme turunda, iki ekip de başındayken yüzeye birlikte çizmektir. Birinin işaretinin üstüne ötekinin kalemi gelince çakışma sahada değil kâğıt üstünde çözülür. Tesisat hatlarının birbiriyle çakıştığı örnekler delik çakışması yazısında var.
Bodrumda radyeye oturan kaide ve kalın elemanlar
Jeneratör, yangın pompası ya da su deposu çoğu binada bodrumdadır ve kaidesi radyenin ya da kalın bir temel kirişinin üstüne dökülür. Bu elemanlar kalın olduğu için filiz boyu genellikle sorun çıkarmaz; asıl dikkat edilecek şey yüzeydir. Radye üstünde grobeton, yalıtım koruma betonu ya da dolgu varsa filiz bu katmanlardan geçip asıl taşıyıcı betona ulaşmalıdır.
Bodrumda ikinci konu sudur. Radyenin altında yeraltı suyu bulunan binalarda delik dibine kadar inmez, su yalıtımı delinmez. Perde ve temel kirişinde derin delik gerektiğinde kalın kesitte beton delme yöntemine geçeriz; pompa odasından yukarı çıkan yangın kolonunun döşeme geçişleri ise sprinkler ve yangın hattı geçişleri ile birlikte planlanır.
Filiz ekerken sahada ölçü tutmadığında
Çizimde düzgün duran filiz dizisi, metre ve tebeşirle betonun başına gelindiğinde bazen tutmaz. Karşımıza en sık çıkanlar:
- Döşemenin üstünde şap ya da eski kaplama vardır. Gömülme boyu kaplamanın üstünden değil beton yüzeyinden başlar; kaplama delikten önce kaldırılır.
- Eleman projedeki kalınlıktan incedir. İstenen derinlik alt yüze fazla yaklaşıyorsa delme durur ve durum mühendise iletilir.
- Kenar mesafesi tutmaz: kolonun ya da kirişin yüzü projedekinden içeride kalmıştır, dizinin son filizi kenara fazla yaklaşır.
- Delik eski bir kılıfa ya da boşluğa düşer ve dibi bulunamaz. Böyle bir delikte harç boşluğa akar, filiz tutmaz.
Bu durumların hiçbirinde filizi yerinde kısaltmak ya da eğik ekmek bir çözüm değildir. Ölçüyü alır, fotoğrafıyla birlikte şantiye şefine ve mühendise iletiriz; filiz yeni detay gelince ekilir.

Toz, su ve aynı katta çalışan ekipler
Filiz deliğinin temizliği, fırçalama ve basınçlı havayla birkaç tur sürer. Bu turlar bitince deliğe yeniden toz girmemelidir. Aynı katta duvarı kesen, şap kıran ya da tavanı zımparalayan bir ekip varsa temizlenmiş delikler harç basılana kadar kapatılır.
Su ayrı bir konudur. Yan tarafta sulu karot çalışıyorsa, ya da çatıda yağmur yağdıysa delikte su birikebilir. Kimyasal harçların bir kısmı nemli delikte çalışır, bir kısmı çalışmaz; hangisinin kullanılabileceğini ürünün teknik föyü söyler. Soğuk havada da harcın sertleşmesi uzar, föydeki sıcaklık aralığı ve bekleme süresi esas alınır.
Harç sertleşirken filize dokunulmaz
Filizler ekildikten sonra bir süre yük almamalıdır. Şantiyede bunu bozan şey çoğu zaman kötü niyet değil, alışkanlıktır: demirci filize hemen demir bağlamak ister, tesisatçı yakındaki bir hattı geçici olarak filize asar, kaynakçı kaideye bağlanacak çelik ayağı yanında kaynatır. Kaynak ısısı demir boyunca ilerleyip harcı yumuşatabilir.
Bu yüzden ekim bittiğinde filiz bölgesini işaretler ve bekleme süresini şantiye şefine yazılı olarak bildiririz. Süre dolduktan sonra demir bağlanır, kalıp kurulur.
Çekme testi ve işin kaydı
Proje ya da kontrol mühendisi isterse ekilen filizlerin bir kısmına çekme testi yapılır. Hangi filizin, hangi yükle deneneceğini test planı belirler. Testten bağımsız olarak filiz ekme ustamız her ekim için pafta üzerine bir kayıt düşer: hangi elemana, kaç filiz, hangi gün ekildi, delmede neye rastlandı. Sonradan aynı bölgede bir geçiş deliği gerektiğinde bu kayıt, filizlerin nerede durduğunu gösteren tek belge olur.
Eskişehir'de filiz ekme fiyatını belirleyenler
Filiz ekme fiyatını belirleyen başlıca etkenler filiz sayısı, demir çapı ve gömülme boyu, delinecek elemanın türü, çalışılacak yüzeye erişim ve çekme testi istenip istenmediğidir. Tavanda, yüksekte ya da dar bir şaftın kenarında çalışmak, düz döşemeye göre daha fazla kurulum ister.
Teklif için şunları WhatsApp ya da e-posta ile iletmeniz yeterli olur: filiz detayının bulunduğu pafta sayfası ya da fotoğrafı, elemanın bulunduğu kat ve mahal, varsa aynı bölgedeki geçiş deliklerinin listesi. Keşif ücretsizdir, teklif ve garanti yazılı verilir, ekibimiz sigortalıdır. Aynı ziyarette geçiş delikleri de açılacaksa Eskişehir karot fiyatları ve Eskişehir beton delme kalemleri tek teklifte toplanır, ekip iki kez gelmez.
Eskişehir filiz ekme hakkında sık sorulanlar
Filiz deliği eski bir donatıya denk gelirse ne yapıyorsunuz?
Delmeyi durdurur, deliği kapatır ve noktayı mühendise bildiririz. Yeni konum gelene kadar demiri kesmeyiz. Tarama yapılan alanlarda bu durum daha seyrek çıkar ama tamamen ortadan kalkmaz.
Filiz ekme ile tesisat geçiş deliklerini aynı ekip mi açıyor?
Evet, ikisini de biz açabiliriz. Aynı ekibin iki işi birlikte planlaması, filiz dizisiyle geçiş deliğinin çakışmasını işaretleme aşamasında yakalamayı kolaylaştırır.
Eskişehir'de filiz ekme firması seçerken nelere bakmalıyım?
Delmeden önce tarama yapıp yapmadığına, deliği nasıl temizlediğine, kullandığı harcın teknik föyünü gösterip gösteremediğine ve ekimden sonra yazılı kayıt verip vermediğine bakın. Sigortalı bir ekip ve yazılı garanti de sözleşmede yer almalıdır.
Çalışma saatleri dışında ulaşabilir miyim?
Evet, telefon hattımız bu saatlerde de açık. Planlama ve keşif günü bu görüşmede belirlenir.
Bu bölgede sunulan hizmetler
- Sprinkler ve Yangın Hattı Geçişleri İçin Beton DelmeSprinkler ana hattı, branşları ve yangın dolabı hattının döşeme, perde ve şafttan geçişi için açılan delikler; hat kotu ve kılıf payı kararları.
- Havalandırma Kanalı ve Şaft Geçişleri İçin DelikHavalandırma, egzoz ve taze hava kanallarının döşeme, perde ve şaft geçişleri için karotla açılan delikler; delik ölçüsü, şaft ekseni ve karot parçasının indirilmesi.
- Kablo Tavası, Bara ve Zayıf Akım Geçişleri İçin DelikKablo tavaları, bara kanalları ve zayıf akım hatlarının perde, döşeme ve pano odası duvarlarından geçişi için açılan delikler.
- Tavanda Seri Delik: Tesisat Askıları ve Dübel DelikleriTesisat askıları, sprinkler askıları ve tava taşıyıcıları için beton tavana çok sayıda dübel deliği açılması.
- Kalın Kesitte Beton Delme: Radye, Perde ve Kalın DöşemeRadye temel, kalın perde ve kalın döşemelerde pompa, jeneratör ve ana dağıtım hatlarının geçişi için uzatmayla ilerleyen uzun delik açılması.
- Donatı Taraması ve Delik Yeri İşaretlemeDelik listesindeki yerlerin delmeye başlamadan cihazla taranması, bulunan demir hatlarının beton yüzeyine çizilmesi ve delik merkezinin aks ve kottan işaretlenmesi.
